Vragen
Wat is de RIE en wat is het IEPR?
De Richtlijn Industriële Emissies (RIE) is de Europese regelgeving die de milieu-impact van grote industriële installaties en landbouwbedrijven beperkt. Ze bepaalt de voorwaarden voor hun vergunningen zodat de effecten op de omgeving tot een aanvaardbaar niveau worden teruggebracht.
De Industriële Emissies Portaalverordening (IEPR) vult dit aan met een Europees portaal waar gegevens over installaties, emissies, grondstoffengebruik en milieuprestaties publiek beschikbaar worden gemaakt. Hierdoor ontstaat meer transparantie over de impact van deze bedrijven.
Waarom worden de regels aangepast?
Europa heeft beslist om in het kader voor milieuregels te versterken. Het doelen daarvan zijn het verder terugdringen van de uitstoot van schadelijke stoffen, het energieverbruik verminderen en de stap naar klimaatneutraliteit versnellen. Vlaanderen zet deze aangescherpte regels om in eigen wetgeving, die op 1 juli 2026 in werking treedt.
Wat verandert er concreet voor bedrijven?
Bedrijven met een omgevingsvergunning zullen vaker te maken krijgen met aangepaste voorwaarden die gebaseerd zijn op de beste beschikbare technieken (BBT’s).
Wat zijn BBT’s? BREF’s ? GPBV ?
De BBT vormen de referentie voor de vaststelling van de algemene, sectorale en bijzondere vergunningsvoorwaarden. De beste beschikbare technieken zijn technieken die, in vergelijking met alle gelijkaardige technieken, het best scoren op milieugebied én betaalbaar én technisch uitvoerbaar zijn. Het VLAREM en de omgevingsvergunning verzekeren de vergunningverlenende overheden dat de milieuvoorwaarden van de installaties in Vlaanderen gebaseerd zijn op de BBT. Specifiek voor de RIE worden op Europees niveau BBT-referentiedocumenten (BREF’s) opgesteld. Deze documenten komen tot stand via het zogenaamde Sevilla-proces in het Europese IPPC Bureau in Sevilla (EIPPCB) en geven aan wat de BBT zijn voor bepaalde activiteiten en welke milieuprestaties met deze BBT haalbaar zijn. Er zijn twee soorten: horizontale en verticale BREF’s.
Verticale BREF’s hebben uitsluitend betrekking op specifieke industriële activiteiten.
Horizontale BREF’s bevatten informatie die geldt voor meerdere activiteiten binnen het toepassingsgebied van de RIE. Een belangrijk onderdeel van de BREF’s zijn de BBT-conclusies want ze vormen de referentie voor het vaststellen van vergunningsvoorwaarden voor GPBV-installaties in Europa. Kijk hier voor meer info over de BBT-conclusies en de BAT referentiedocumenten van de Europese commissie.
Een GPBV-installatie (Geïntegreerde Preventie en Bestrijding van Verontreiniging) is een vaste technische eenheid waarin bepaalde activiteiten en processen plaatsvinden of uitgevoerd worden en die gevolgen kunnen hebben voor de emissies en verontreiniging. Denk hierbij aan volgende sectoren: energie-industrieën, metaalverwerking, chemische industrie, afvalverwerking en intensieve veehouderijen. Kijk hier voor een overzicht van de GPBV-installaties in Vlaanderen.
Daarnaast moeten installaties verplicht een milieubeheersysteem invoeren, waarmee ze hun milieuprestaties opvolgen.
Vanaf 2028 wordt er gerapporteerd via een vernieuwde toepassing voor het milieujaarverslag.
Wat houdt het milieubeheersysteem in?
Het milieubeheersysteem is een planmatig kader waarin bedrijven jaarlijks nagaan hoe ze hun milieu-impact kunnen verminderen.
Het bevat onder meer:
- Doelstellingen voor energie-efficiëntie en emissiereductie
- Een overzicht van maatregelen en verbeteracties
- Audits die de uitvoering evalueren
De decretale milieuaudit wordt opgeheven.
Wat is het transformatieplan 2030?
Grote, energie-intensieve installaties moeten tegen 2030 een transformatieplan opstellen. Dat plan toont hoe het bedrijf stap voor stap evolueert naar een efficiëntere, klimaatvriendelijke en minder vervuilende werking tegen 2050.
Wat betekent de RIE voor landbouwbedrijven?
Voor de meeste landbouwbedrijven verandert er weinig doordat de geldende bepalingen in Vlaanderen een hoog niveau van bescherming garanderen. Het toepassingsgebied van de herziene RIE voor landbouwinstallaties verhoogt (doordat de drempels verlagen) Alleen veehouderijen die boven de Europese drempels exploiteren Zullen aan nieuwe Europese regels (de zogenaamde UCOL) moeten voldoen vanaf medio 2030.
Wat verandert er voor burgers?
Vanaf 2028 wordt het Europese IEPR-portaal aangevuld met de gegevens waarvoor België en Vlaanderen Europese rapporteringsverplichtingen hebben. Burgers kunnen via dit portaal nagaan welke installaties actief zijn en welke emissies zij rapporteren. Vlaanderen behoudt daarnaast zijn eigen publicatieverplichtingen, waardoor beide systemen parallel blijven bestaan. Samen zorgen ze voor meer transparantie en een beter inzicht in de milieu-impact van bedrijven.
Wie houdt toezicht op de naleving?
De Vlaamse milieu-inspectie is verantwoordelijk voor controle en handhaving. Ze werkt daarbij met een risicogebaseerde aanpak: installaties met een hogere milieubelasting of een groter risico op overtredingen worden vaker en grondiger gecontroleerd. Na elke inspectie wordt een inspectierapport opgesteld, dat volgens de Europese transparantieregels ook publiek beschikbaar wordt gemaakt. Zo kunnen burgers en omwonenden opvolgen welke controles hebben plaatsgevonden en hoe bedrijven omgaan met hun milieuplichten.
Wanneer treden de nieuwe regels in werking?
De Vlaamse omzetting van de RIE geldt vanaf 1 juli 2026.
De verplichte rapportering via het Europese portaal start vanaf 2028 (over de data van 2027).